La Révolution Française (deel 23 - De staatsgreep van Bonaparte)

In deel 23 behandelen we de staatsgreep van Bonaparte op 18 en 19 brumaire an VIII,  het eindpunt van de Révolution Française

De Franse Revolutie - Index -
http://dirkdrubbel.blogspot.com/2011/12/la-revolution-francaise-index.html


De aanloop

- Op 28 juni 1799 wordt de loi Jourdan rigoureus toegepast en heeft een massale oproeping van dienstplichtigen plaats.
Om de kosten van de nieuwe lichting te dekken wordt de rijken een staatslening van 100 Mio F opgedrongen.

- Op 6 juli 1799 openen de " neo jacobins" een nieuwe club " Réunion des Amis de la Liberté et de l'Égalité " ook de " club du Manège " (*) genoemd.

Pierre Augereau

(*) De club zetelde in de salle du Manège waar ooit achtereenvolgens de Constituante, de Législative , de Convention en recent de Conseil des Cinq-Cents zetelden.
Onder de leden bevinden zich voormalige Robespierristes zoals Prieur de la Marne en Bouchotte, Bavouvistes zoals Drouet, Antonelle en Félix Lepeletier en ook generaals zoals Augereau, Jourdan en Marbot.
De club wordt op 13 augustus 1799 door Fouché, minister van politie, gesloten.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_Drouet
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_Bouchotte
http://fr.wikipedia.org/wiki/Prieur_de_la_Marne
http://fr.wikipedia.org/wiki/F%C3%A9lix_Lepeletier
http://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre-Antoine_Antonelle
http://fr.wikipedia.org/wiki/Victor_Bach
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_Jourdan
http://fr.wikipedia.org/wiki/Augereau
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Antoine_Marbot

- Verontrust door de successen van de coalitie en vrezend voor een interne opstand, stemmen de Conseils op 12 juli 1799 de "loi des otages" , een wet (*) die bepaalt dat afstammelingen van émigrés burgerlijk aansprakelijk zijn voor schade toegebracht aan republikeinen. Bij doodslag op republikeinse functionarissen staan ze bloot aan deportatie.
(*) De loi des otages is een wet die aanleunt bij de maatregelen van het Comité de Salut public uit de jaren 1793-1794

- Op 29 juli 1799 wordt Fouché minister van politie.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Fouch%C3%A9

• De Directoire is erg onpopulair geworden door o.a. de loi Jourdan, de loi des otages, de gedwongen lening, de ruïnes in bepaalde streken als gevolg van opstanden, de slechte staatsfinanciën, de belabberde toestand van het openbaar onderwijs ...

- Op 9 september 1799 gaat Bonaparte aan land te Saint-Raphaël (Fréjus) .

- Op 13 september 1799 vraagt Jourdan in de Conseil des Cinq-Cents om "la Patrie en danger" uit te roepen.

Bernadotte

- Op 14 september 1799 wordt Bernadotte ( Karl XIV Johan) , door Sieyès verdacht een staatsgreep voor te bereiden, vervangen door Dubois-Crancé als minister van oorlog.









http://fr.wikipedia.org/wiki/Charles_XIV_Jean_de_Su%C3%A8de
http://fr.wikipedia.org/wiki/Edmond_Louis_Alexis_Dubois_de_Cranc%C3%A9

- Op 24 september 1799 wordt Bonaparte in Parijs door de bevolking triomfantelijk ontvangen.


Het plan

Joseph Sieyès
(1748-1836)

- Sieyès, die de Constitution an III wil hervormen, beseft dat een hervorming langs parlementaire weg, volgens art.339 enkel mogelijk is na 9 jaar. Een snellere hervorming is enkel mogelijk via een politieke staatsgreep, maar wel met de steun van het leger (*).
(*) Sieyès dacht aan generaal Joubert maar die sneuvelt op 15 augustus 1799 bij de bataille de Novi. Wanneer Moreau het voorstel afwijst wendt hij zich vervolgens tot Bonaparte, die na lang aarzelen aanvaardt. (Bonaparte was de Jacobins niet slecht gezind)

Pierre-Louis Roederer

- Op 31 oktober 1799 heeft Bonaparte een onderhoud met Sieyès, Roederer en Talleyrand, tijdens dewelke hem de hervormingen uitgelegd worden, die uiteindelijk moeten leiden naar een slagvaardig niet populistisch republikeins bestuur dat de royalisten die ter goeder trouw zijn terughaalt m.a.w. allen die de veiligheid van personen en eigendom voorstaan.
"un gouvernement énergique républicain sans popularité, un gouvernement qui ramène tous les royalistes de bonne foi, ceux qui ne veulent que la sûreté des personnes et des propriétés".
http://fr.wikipedia.org/wiki/Emmanuel-Joseph_Siey%C3%A8s
http://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre-Louis_Roederer
http://fr.wikipedia.org/wiki/Charles-Maurice_de_Talleyrand-P%C3%A9rigord

Joseph Fouché
(1759-1820)

- Op 3 november 1799 sluit Fouché, minister van politie, zich aan bij het complot en steunt de beramers van de coup met geld uit de staatskas.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Fouch%C3%A9










- Op 6 november 1799 heeft er een banket plaats ter ere van Bonaparte en Moreau. Jourdan en Augereau, bekend als fervente Jacobins, schitteren door hun afwezigheid.

• Het plan van Sieyès bestond erin dat de Directeurs ontslag nemen en alzo een bestuursvacuüm creëren. Hierop kan dan druk worden uitgeoefend op de Conseils om bij hoogdringendheid een commissie te benoemen die een nieuwe Constitution moet uitwerken m.a.w. een echte parlementaire staatsgreep. Onder voorwendsel van een dreiging uitgaande van anarchisten zouden de Conseils verhuisd worden naar Saint-Cloud (*) en terzelfdertijd zou Bonaparte bevelvoerder worden van de strijdkrachten in Parijs. Sieyès en Ducos zouden ontslag nemen, Barras zou men eventueel omkopen en Gohier en Moulin, beiden overtuigde Jacobins, zouden niet de voldoende meerderheid hebben om beslissingen te nemen.

(*) De bedoeling was om ze aan de invloed van het volk van Parijs te onttrekken. Sinds 1789 vormde het volk van Parijs een constante bedreiging voor de Assemblées.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Roger_Ducos

http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis_Gohier
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Fran%C3%A7ois_Moulin


De Staatsgreep


- 17 brumaire an VIII

François Lefebvre

- Op 8 november 1799 worden de commandant van Parijs, generaal Lefebvre, (*) en de commandanten van de 48 sections gevraagd de volgende dag om 07.00 h samen te komen in de woonst van Joséphine de Beauharnais, de echtgenote van Bonaparte . De overige officieren waarvan men weet dat ze de actie steunen zijn ook uitgenodigd.
(*) De samenkomst wekte geen wantrouwen omdat men ervan uitging dat Bonaparte zou vertrekken naar het Armée d'Italie om daar de het tij te doen keren en dat de generaal tijdens de vergadering zijn orders zou meedelen.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Joseph_Lefebvre
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9phine_de_Beauharnais






- 18 brumaire an VIII        (9 november 1799)   

http://fr.wikipedia.org/wiki/Coup_d%27%C3%89tat_du_18_brumaire
http://www.napoleonicsociety.com/french/18brumaire.htm

Generaal Bonaparte
(1769-1821)

- Op 9 november 1799 worden rond 07.00 h de officieren door Bonaparte ontvangen die hen een zeer somber beeld van Frankrijk ophangt en verklaart dat de grenzen bedreigd worden door de legers van de coalitie.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Napol%C3%A9on_Ier











- De Conseil des Anciens (*) wordt om 08.00 h bij hoogdringendheid bijeengeroepen in de Tuileries. Cornudet  meldt de députés dat de Republiek in gevaar is en legt het plan ter stemming voor. De députés zijn radeloos en stemmen het decreet dat bepaalt enerzijds de verhuis van de Conseils naar Saint-Cloud, waar de eerste zitting zal plaatshebben op 10 november 1799 om 12.00 h, en anderzijds de benoeming van Bonaparte tot commandant van de Garde Nationale en bevelhebber van de troepen in Parijs. Bonaparte is tevens uitvoerder van het decreet.
« Le conseil des Anciens, en vertu des articles 102, 103 et 104 de la Constitution décrète ce qui suit : 1° Le corps législatif est transféré dans la commune de Saint-Cloud, les deux conseils y siégeront dans les deux ailes du palais. 2° Ils y seront rendus demain, 19 brumaire, à midi. Toute continuation de fonctions, de délibérations, est interdite ailleurs et avant ce terme. 3° Le général Bonaparte est chargé de l'exécution du présent décret. Le général commandant la 17^e division militaire, la garde du corps législatif, les gardes nationales sédentaires, les troupes de ligne qui se trouvent dans la commune de Paris et dans toute la 17^e division militaire, sont mises immédiatement sous ses ordres. Tous les citoyens lui prêteront main-forte à la première réquisition. 4° Le général Bonaparte est appelé dans le sein du conseil pour y recevoir une expédition du présent décret et prêter serment. 5° Le présent décret sera imprimé, affiché, promulgué et envoyé dans toutes les communes de la République par des courriers extraordinaires. »

(*) Enkel de députés die de samenzweerders goed gezind waren werden verwittigd. Er werd ook gedecreteerd dat er geen tussentijdse vergadering mocht plaatshebben. Noteer dat de afkondiging van een dergelijk decreet buiten de bevoegdheid van de Conseil des Anciens viel.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Cornudet_des_Chaumettes

- De acte van het decreet wordt naar "6, rue de la victoire" de woonst van Joséphine de Beauharnais gebracht waar Bonaparte en de officieren wachten. Bonaparte richt zich tot de aanwezige militairen en roept hen op om Frankrijk de overwinning en de vrede te brengen en Frankrijk terug een voorname plaats in Europa te bezorgen :
« Soldats, le décret extraordinaire du conseil des Anciens est conforme aux articles 102 et 103 de l'acte constitutionnel ; il m'a remis le commandement de la ville et de l'armée. Je l'ai accepté pour seconder les mesures qu'il va prendre et qui sont toutes en faveur du peuple. La République est mal gouvernée depuis deux ans : vous avez espéré que mon retour mettrait un terme à tant de maux ; vous seconderez votre général avec l'énergie, la fermeté, la confiance que j'ai toujours vues en vous. La liberté, la victoire et la paix replaceront la République française au rang qu'elle occupait en Europe et que l'ineptie ou la trahison a pu seule lui faire perdre. Vive la République !

Jean Lannes

- Bonaparte spoedt zich om 09.00 h met zijn staf Murat, Moreau, Lannes, Marbot, Berthier en Lefebvre naar de Tuileries waar hij in de Conseil des Anciens de eed aan de Constitution aflegt, de députés toespreekt en zegt dat ze met het decreet de Republiek van de ondergang hebben gered:
« La République périssait ; vous l'avez su et votre décret vient de la sauver ; malheur à ceux qui voudraient le trouble et le désordre ! Je les arrêterai. Qu'on ne cherche pas dans le passé des exemples qui pourraient retarder votre marche. Votre sagesse a rendu ce décret ; nos bras sauront l'exécuter ; nous voulons une république fondée sur la vraie liberté, sur la liberté civile, sur la représentation nationale. Nous l'aurons, je le jure, je le jure en mon nom et en celui de mes camarades d'armes. »
http://fr.wikipedia.org/wiki/Joachim_Murat
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Lannes
http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis-Alexandre_Berthier

Jean-François Berruyer

- Bonaparte laat door 10.000 soldaten de voornaamste plaatsen (*) in Parijs bezetten : het palais des Tuileries door manschappen onder het bevel van generaal Lannes, het palais du Luxembourg door generaal Milhaud, de École Militaire door Murat, het palais des Cinq-Cents door Marmont en de Invalides door Berruyer.

(*) In het palais de Tuileries zetelde de Conseil des Anciens, in het palais du Luxembourg zetelde de Directoire en de Conseil des Cinq-Cents zetelde in het palais Bourbon dat nu palais des Cinq-Cents genoemd werd. De École Militaire deed dienst als kazerne en opslagplaats en het Hotel des Invalides was een hospitaal voor gewonde en invalide soldaten.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_Milhaud
http://fr.wikipedia.org/wiki/Auguste_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Louis_Viesse_de_Marmont
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Fran%C3%A7ois_Berruyer

Jean Victor Moreau

- Generaal Moreau fungeerde als adjudant van Bonaparte en Lefebvre bleef bevelhebber van de 17e division militaire (*).
(*) Op 8 oktober 1793 werden 20 divisions militaires gecreëerd in het kader van de lichting van 40.000 cavaleristen en de opeising van paarden. Ze besloegen elk een deel van het grondgebied.


- Wanneer generaal Lefebvre aan Barras, Gohier en Moulin laat verstaan dat hij enkel bevelen van Bonaparte aanvaardt beseffen ze dat alleen staan onder "toezicht" van generaal Moreau.

- Bonaparte houdt er een scherpe toespraak aan het adres van de Directoire, waarbij hij hen verwijt het land slecht te hebben bestuurd, daar hij bij zijn terugkeer enkel oorlog en miserie vindt.
« Qu'avez-vous fait de cette France que je vous ai laissée si florissante ? Je vous ai laissé la paix, je retrouve la guerre. Je vous ai laissé des victoires, je retrouve des revers. Je vous ai laissé les millions de l'Italie, et je retrouve partout des lois spoliatrices et la misère. Qu'avez-vous fait de 100 000 Français que je connaissais, tous mes compagnons de gloire ? ils sont morts. Cet état de choses ne peut durer ; avant trois ans il nous mènerait au despotisme. Mais nous voulons la République, la République assise sur les bases de l'égalité, de la morale, de la liberté civile, de la tolérance politique. Il est temps enfin que l'on rende aux défenseurs de la patrie la confiance à laquelle ils ont tant de droits ; à entendre quelques factieux, bientôt nous serions tous des ennemis de la République, nous, qui l'avons affermie par nos travaux et notre courage ; nous ne voulons pas de gens plus patriotes que les braves qui ont été mutilés au service de la patrie. »

Lucien Bonaparte
(1775-1840)

- Om 12.00 h wordt in het palais Bourbon, zetel van de Conseil des Cinq-Cents, het decreet voorgelezen door de voorzitter Lucien Bonaparte, broer van de generaal Napoleon Bonaparte. Er volgt een zwak protest van de Jacobins.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Lucien_Bonaparte

Paul Barras
(1755-1829)

- Sieyès en Ducos hebben al ontslag genomen. Barras (*)tekent na een gesprek met Talleyrand zijn ontslag .
(*) Barras werd waarschijnlijk omgekocht. Na zijn ontslag te hebben ondertekend besloot hij " je rentre avec joie dans le rang de simple citoyen" .Bonaparte was ooit een beschermeling van Barras.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Paul_Barras










- Moulin die met het idee speelde om Bonaparte te overmeesteren en te laten fusilleren, schrijft een nota naar de twee Conseils en eist een overleg, belooft aanwezig te zijn in
Saint-Cloud maar roept de députés op de moed op te brengen om de Constitution an III te respecteren. Bonaparte reageert door hem en Gohier onder de strenge bewaking van Moreau te plaatsen in het palais du Luxembourg.

- Om 14.00 h laat Bonaparte de strategische punten in Parijs bezetten.

• Het eerste deel van de staatsgreep is geslaagd, maar eerst morgen zal beslist worden of de initiatiefnemers aan de macht komen of gefusilleerd worden.

- 19 brumaire an VIII   (10 november 1799)

Château de St Cloud

- De Conseil des Anciens zetelt in de galerie d'Apollon op de eerste verdieping en de Conseil des Cinq-Cents zetelt in de Orangerie.
Rond het kasteel zijn 6.000 soldaten gelegerd (*) onder het bevel van generaal Sérurier, die met Bonaparte deelnam aan de campagne d'Italie.
(*) De soldaten hadden nieuwe uniformen, hadden 12 F. per persoon gekregen en hadden behoorlijk wat wijn gedronken. Het kostte Bonaparte de ronde som van 1.5 Mio F.
http://fr.wikipedia.org/wiki/S%C3%A9rurier





- Om 12.30 h komt Bonaparte en zijn gevolg aan in Saint-Cloud.Ze worden naargelang de strekking begroet met « Vive Bonaparte » of « Vive la Constitution ! ».

- Wanneer Lucien Bonaparte om 12.30 h in de Orangerie de zitting van de Cinq-Cents opent nemen de Jacobins het woord en protesteren hevig onder het roepen van « Point de dictature ! À bas les dictateurs ! Vive la Constitution ! » . Een député slaagt erin de zitting te laten beginnen met een tijdrovend afleggen van eed van trouw aan de Constitution an III, door elke député.

- In de galerie d'Apollon vragen verschillende Jacobins uitleg over het complot dat gezorgd heeft voor de verhuis naar Saint-Cloud. Wanneer de députés vernemen dat drie Directeurs hun ontslag hebben gegeven vragen ze de Conseil des Cinq-Cents 30 kandidaten voor te dragen en verdagen de zitting tot 15.00 h.

- Bonaparte en Sieyès worden ongeduldig en Bonaparte is ontstemd over het feit dat de députés van de Cinq-Cents de eed van trouw moeten afleggen aan de Constitution. 

- Bonaparte begeeft zich met Moreau naar de galerie d'Apollon en repliceert hevig op verwijten als "nouveau César" en "nouveau Cromwell" (*). 
« On parle d'un nouveau César, d'un nouveau Cromwell ; on répand que je veux établir un gouvernement militaire. Si j'avais voulu usurper l'autorité suprême, je n'aurais pas eu besoin de recevoir cette autorité du Sénat. Le conseil des Anciens est investi d'un grand pouvoir, mais il est encore animé d'une plus grande sagesse ; ne consultez qu'elle ; prévenez les déchirements. Évitons de perdre ces deux choses, pour lesquelles nous avons fait tant de sacrifices : la liberté et l'égalité. »
(*) Oliver Cromwell werd dictator van Engeland via een staatsgreep in 1653, nadat het parlement het vertrouwen in hem had opgezegd .
http://nl.wikipedia.org/wiki/Oliver_Cromwell

- Wanneer de député Linglet hem onderbreekt met " et la Constitution?" antwoordt hij dat zij zelf de Constitution geschonden hebben bij de gebeurtenissen  van 18 fructidor, 22 floréal en 30 prairial:
« la constitution ! osez-vous l'invoquer ? Vous l'avez violée au 18 fructidor, au 22 floréal, au 30 prairial. Vous avez, en son nom, violé tous les droits du peuple. Nous fonderons, malgré vous, la liberté et la République. Aussitôt que les dangers qui m'ont fait conférer des pouvoirs extraordinaires auront cessé, j'abdiquerai ces pouvoirs. »

- Bonaparte houdt een ongelukkige toespraak : hij verklaart zijn toewijding aan de vrijheid, hij zegt dat Barras en Moulin hem gevraagd hebben de Directoire omver te werpen, hij verklaart de Conseil des Cinq-Cents te wantrouwen en laat verstaan dat hij eventueel beroep zal doen op zijn soldaten.
«S'il faut s'expliquer tout à fait, je dirai que Barras et Moulin m'ont proposé eux-mêmes de renverser le gouvernement. Je n'ai compté que sur le conseil des Anciens ; je n'ai point compté sur le conseil des Cinq-Cents, où se trouvent des hommes qui voudraient nous rendre la Convention, les échafauds, les Comités révolutionnaires. Je vais m'y rendre ; et si quelque orateur, payé par l'étranger, parlait de me mettre hors la loi, qu'il prenne garde de porter cet arrêt contre lui-même. S'il parlait de me mettre hors la loi, j'en appelle à vous, mes braves compagnons d'armes, à vous, mes braves soldats que j'ai menés tant de fois à la victoire. Je m'en remettrais, mes vrais amis, à votre courage et à ma fortune. »

Bonaparte in de
Orangerie

- Bonaparte verlaat de galerie d'Apollon en begeeft met enkele grenadiers  zich rond 16.30 h naar de Orangerie. Bij het binnentreden van de zaal wordt hij, bij het zien van de grenadiers, vijandig onthaald en krijgt allerhande verwensingen naar het hoofd geslingerd : « Ici des sabres ! Ici, des hommes armés ! À bas le tyran ! A bas le dictateur ! Hors la loi le nouveau Cromwel ! » ...  « Hors la loi ! À bas la dictature ! Vive la République et la Constitution de l'an III ».
Destrem tikt hem op de schouder: «Voilà donc pourquoi vous avez  remporté tant de victoires ! »
Bigonnet neemt zijn beide armen vast : « Que faites-vous téméraire ? vous violez le sanctuaire des lois. »




Bonaparte vreest voor zijn leven en moet met hulp van zijn grenadiers de zaal verlaten zonder een toespraak te kunnen houden.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Hugues_Destrem

- Bonaparte ontmoet Sieyès bij het verlaten van de zaal en vertrouwt hem toe  « Ils veulent me mettre hors la loi » waarop Sieyès antwoordt « Ce sont eux qui s'y sont mis »  en voegt eraan toe desgevallend beroep te doen op de troepen.

- Lucien Bonaparte tracht in de Orangerie zijn broer te verdedigen maar wordt uitgejouwd waarop hij zijn zetel verlaat en hem overgeeft aan Jean-Pierre Chazal.  
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Pierre_Chazal

- In volledige wanorde vragen enkele députés Bonaparte buiten de wet te stellen, anderen willen dat hem het bevel over de troepen ontnomen wordt en nog anderen willen dat Lucien Bonaparte terug de vergadering voorzit om te kunnen stemmen en Bonaparte "hors la loi" (*)te verklaren.
(*) Iedere citoyen had het recht een "hors la loi" te doden. 

- Lucien Bonaparte herneemt het voorzitterschap maar als het tumult aanhoudt, sluit hij de vergadering en verlaat de zaal : « Il n'y a plus ici de liberté. N'ayant plus le moyen de me faire entendre, vous verrez au moins votre président, en signe de deuil public, déposer ici les marques de la magistrature populaire ».

- Lucien Bonaparte ontmoet zijn broer, beweert dat de Conseil des Cinq-Cents geterroriseerd wordt door enkele met dolken gewapende députés (*) en spoort hem aan soldaten in te zetten :  « L'immense majorité du Conseil est, en ce moment, sous la terreur de quelques représentants à stylets … qui se sont mis eux-mêmes hors la loi … Vous ne reconnaîtrez pour législateurs de la France que ceux qui vont se rendre auprès de moi.

(*) Hier is de "mythe du poignard" ontstaan als zouden enkele députés Bonaparte hebben willen neersteken om de tussenkomst van het leger te verantwoorden.

- Wanneer de soldaten aarzelen toont Lucien Bonaparte het bebloed gezicht van zijn broer, een aanslag suggererend , en zet ze aan om in actie te komen :
Je confie aux guerriers le soin de délivrer la majorité de leurs représentants ... Quant à ceux qui resteraient dans l'Orangerie, que la force les expulse. Ces brigands ne sont plus les représentants du peuple ; ils sont les représentants du poignard. »

- Generaal Bonaparte geeft rond 17.30 h de soldaten het bevel de Orangerie te ontruimen: « Soldats, je vous ai menés à la victoire ; puis-je compter sur vous ? »
De soldaten bezetten de zaal en Generaal Leclerc richt zich tot de députés : « Citoyens représentants, on ne peut plus répondre de la sûreté du Conseil, je vous invite à vous retirer. »
Wanneer er even discussie ontstaat komt Murat tussen met : « Foutez-moi tout ce monde dehors ! ».
http://fr.wikipedia.org/wiki/Charles_Victoire_Emmanuel_Leclerc
http://fr.wikipedia.org/wiki/Joachim_Murat

- Fouché, minister van de politie, zorgde ervoor dat de députés niet onmiddellijk naar Parijs konden terugkeren, een maatregel om hen te beletten in Parijs hun Assemblée te herinstalleren.

- Om 18.45 h laat Lemercier, voorzitter van de Conseil des Anciens, die de terugtrekking van de Conseil des Cinq-Cents vernomen heeft, een decreet stemmen dat, gezien de Directeurs ontslag (*) hebben genomen, er een commission exécutive provisoire van drie leden zal samengesteld worden en dat de zittingen van het corps législatif verdaagd zijn tot 22 december 1799. 
« Le Conseil des Anciens, attendu la retraite du Conseil des Cinq-Cents, décrète ce qui suit : quatre (*) des membres du Directoire exécutif ayant donné leur démission et le cinquième étant mis en surveillance, il sera nommé une commission exécutive provisoire, composée de trois membres. »
(*) Andere bronnen spreken van 3 ontslagen (Sieyès, Ducos en Barras) en 2 onder toezicht (Gohier en Moulin)
http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis-Nicolas_Lemercier

- Sieyès , die een parlementaire staatsgreep voorstaat, is niet tevreden met het decreet dat de députés van de Conseil des Cinq-Cents als onbeschikbaar beschouwt en besluit de députés die hen gunstig gezind zijn bijeen te brengen : "sans lui (*) nous ne pouvons rien faire, il faut les rassembler!
(*) wordt bedoeld de Conseil des Cinq-Cents.

- Om 21.00 h zijn ze erin geslaagd een 50-tal députés van de Conseil des Cinq-Cents bijeen te brengen in de Orangerie met Lucien Bonaparte als voorzitter.

Roger Ducos

- De beide Conseils besluiten in gezamenlijk akkoord de Directoire af te schaffen, een commisie te vormen die de Constitution moet herwerken en de uitvoerende macht toe te vertrouwen aan een Commission consulaire exécutive (Consulat) , bestaande uit Napoléon Bonaparte, Sieyès en Ducos. 








- De Consuls leggen in beide Conseils de eed van trouw af aan  « à la souveraineté du peuple, à la République une et indivisible, à la liberté, à l'égalité et au système représentatif. »

- Op 11 november 1799 verklaart Napoléon Bonaparte de Revolutie als beëindigd :
« Citoyens, la Révolution est fixée aux principes qui l'ont commencée, elle est finie. »

•  De parlementaire staatsgreep waar Sieyès van droomde is finaal uitgedraaid op een militaire staatsgreep.
• De staatsgreep is gelukt dank zij de koelbloedigheid van Lucien Bonaparte als hij de stemming over de "hors la loi" verhindert en tijdens de aarzeling van de militairen.
• De uitvoerende macht wordt nu waargenomen door een Consulat bestaande uit drie Consuls, waarvan slecht één eigenlijk de werkelijke macht heeft.

Besluit

- De Revolutie is voorbij. De aanzet om komaf te maken met het Ancien Régime was gerechtvaardigd, de wreedheden en de terreurdaden  begaan tijdens die tien jaren waren verwerpelijk en blijven een smet op de omwenteling.

- Vele roergangers van de Revolutie hebben de 10 jaren niet overleefd : Mirabeau, Desmoulins, Marat,Brissot, Hébert, Danton, Saint-Just, Robespierre ... .
Grote namen als la Fayette, Dumouriez e.a. keerden de Revolutie de rug toe en emigreerden.
Toepasselijk zijn de woorden van Danton : " la Révolution dévore ses propres enfants "

- Het proces tegen Louis XVI was een farce, het proces tegen Marie-Antoinette was een schande, de behandeling van de dauphin was een misdaad.

- Op het einde van de Revolutie legde Frankrijk haar lot in de handen van een keizer!   




Kalender tijdens de Revolutie
http://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Calendrier_r%C3%A9publicain/Y2


Bronnen:
La Révolution Française - Pierre Gaxotte (ISBN 978 2 213 01564 4)
De Franse Revolutie - dr. A.D.J.M Verbeek (9789031 504305)
http://www.royet.org/nea1789-1794/ihm/nea1789-1794.htm
http://www.megapsy.net/Revolution/1789.htm
http://www.histoire-france.net/epoque/revolution-francaise.html#lien1
http://www.histoire-fr.com/revolution_francaise.htm
http://home.nordnet.fr/~blatouche/revolution.html

http://revolution.1789.free.fr/page-1.htm
http://chrisagde.free.fr/histrevol/revolution.htm
http://www.cosmovisions.com/ChronoRevolutionFrancaise.htm
http://www.1789-1815.com/personnages.htm
http://fr.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://www.histoire-en-ligne.com/spip.php?article168
http://fr.wikipedia.org/wiki/Cat%C3%A9gorie:Loi_vot%C3%A9e_sous_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://fr.wikisource.org/wiki/Histoire_de_France_(Jacques_Bainville)/Chapitre_XV
http://fr.wikipedia.org/wiki/Cat%C3%A9gorie:Personnalit%C3%A9_guillotin%C3%A9e_durant_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise

http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_sections_r%C3%A9volutionnaires_de_Paris
http://fr.wikipedia.org/wiki/Journaliste_sous_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://les.guillotines.free.fr/
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_journaux_parus_sous_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_arm%C3%A9es_de_la_R%C3%A9volution
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_pr%C3%A9sidents_de_la_Convention_nationale
http://fr.wikipedia.org/wiki/Cat%C3%A9gorie:Bataille_des_guerres_de_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise/140733
http://www.historyofwar.org/battleframe.html
http://fr.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9publique_s%C5%93ur
http://fr.wikipedia.org/wiki/Ministres_du_Directoire
http://fr.wikipedia.org/wiki/Cat%C3%A9gorie:Soci%C3%A9t%C3%A9_et_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://fr.wikipedia.org/wiki/Directeur_(Directoire)
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_pr%C3%A9sidents_des_%C3%89tats_g%C3%A9n%C3%A9raux_de_1789_et_de_l%27Assembl%C3%A9e_constituante
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_pr%C3%A9sidents_et_vice-pr%C3%A9sidents_de_l%27Assembl%C3%A9e_l%C3%A9gislative_de_1791_%C3%A0_1792
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_pr%C3%A9sidents_du_Conseil_des_Cinq-Cents#Directoire_.281795-1799.29
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_membres_du_Conseil_des_Cinq-Cents
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_membres_du_Conseil_des_Anciens
http://fr.wikipedia.org/wiki/Gouverneur_militaire_de_Paris
http://www.1789-1815.com/divisions_militaires.htm
http://fr.wikipedia.org/wiki/Chronologie_de_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://fr.wikipedia.org/wiki/Glossaire_de_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise

La Révolution Française ( deel 16 - De val en de dood van Robespierre)

In deel 16 volgen we het complot tegen Robespierre dat leidt tot zijn zelfmoordpoging en zijn uiteindelijke terechtstelling.
De terechtstelling van Robespierre kan ook beschouwd worden als het einde van de Franse Revolutie.

De Franse Revolutie - Index -
http://dirkdrubbel.blogspot.com/2011/12/la-revolution-francaise-index.html


Het complot 

- Robespierre is wel op het toppunt van zijn macht maar stilaan komt er toch tegenstand van oude Dantonisten, van lieden die zich door hem bedreigd voelen, van hen die een einde van de terreur willen en nog anderen die hem een hang naar dictatuur verwijten.

- In de lente van 1794 krijgt hij weerwerk van o.a. Bourdon de l´Oise, een Dantonist en van Fouché een représentant en mission die werd teruggeroepen.

Bourdon de l'Oise

- Bourdon de l´Oise, député van de Convention en lid van het Comité de Sûreté générale  komt in aanvaring met Robespierre wanneer hij eind 1793 generaal Rossignol laat afzetten wegens onbekwaamheid. Op 20 maart 1794 laat hij het decreet stemmen, tegen de zin van Couthon en Robespierre,  voor de aanhouding van Héron, een agent de Comité de Sûreté générale op beschuldiging goede patriotes te hebben opgesloten.   

- Fouché was een représentant en mission in Lyon, die na de val van de opstandelingen werd teruggeroepen en verwachtte aangeklaagd te worden voor zelfverrijking.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois-Louis_Bourdon
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Antoine_Rossignol
http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis_H%C3%A9ron
http://fr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Fouch%C3%A9

- Reeds op 24 mei 1794 zijn er tekenen van een complot tegen Robespierre door een negental députés van de Montagne, die zich om een of andere reden bedreigd voelen : Lecointre, Fréron, Barras, Courtois, Garnier de l´Aube, Rovère, Thirion, Tallien en Guffroy.

- Lecointre, veroordeelde de tirannieke houding van Robespierre.
- Courtois en Garnier de l´Aube waren vrienden van Danton.
- Fréron, Rovère en Barras waren représentants en mission, die door het Comité de Salut public waren teruggeroepen en dreigden voor de tribunal révolutionnaire terecht te komen.
- Thirion werd in 1793 een hevige tegenstander van Robespierre.
- Tallien keert zich tegen Robespierre wanneer die zijn maitresse. Theresa de Cabarrus (*), gescheiden van de marquis de Fontenay, laat aanhouden.
- Guffroy was een lid van het Comité de Sûreté générale en député die wegens zijn oneerlijke polemieken uit de club des Jacobins werd gezet.

Thérésa de Cabarrus

(*) Theresa de Cabarrus behoort van huis uit tot het kamp van de Girondins.
Wanneer zij in Bordeaux wordt aangehouden vraagt ze hulp aan de représentant en mission Tallien, die op haar verliefd wordt en haar laat vrijlaten. Ze slaagt erin velen van de guillotine te redden, wat haar de naam « Notre-Dame de Bon Secours » oplevert. Onder haar invloed versoepelt hij het terreurbewind  en wordt hierop door Robespierre teruggeroepen naar Parijs om zich te verantwoorden. Theresa de Cabarrus vergezelt hem maar wordt aangehouden, op grond van een decreet van 16 april 1793 dat een ci-devant  nobele verbood te verblijven in Parijs en in havensteden.
( Een ci-devant nobele is een nobele van tijdens het Ancien Régime)

Wanneer ze op het punt staat te verschijnen voor het tribunal révolutionnaire schrijft ze een brief naar Tallien met de woorden : « Je meurs d'appartenir à un lâche. »
http://fr.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A9r%C3%A9sa_Tallien

Jean-Lambert Tallien

Het zijn die woorden die bij Tallien een déclic teweegbrengen om zich volop tegen Robespierre te keren.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Lambert_Tallien
  









http://fr.wikipedia.org/wiki/Laurent_Lecointre
http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis_Marie_Stanislas_Fr%C3%A9ron
http://fr.wikipedia.org/wiki/Paul_Barras
http://fr.wikipedia.org/wiki/Stanislas_Joseph_Fran%C3%A7ois_Xavier_Rov%C3%A8re
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Lambert_Tallien
http://fr.wikipedia.org/wiki/Edme-Bonaventure_Courtois
http://fr.wikipedia.org/wiki/Garnier_de_l%27Aube
http://fr.wikipedia.org/wiki/Didier_Thirion
http://fr.wikipedia.org/wiki/Armand-Joseph_Guffroy
http://fr.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A9r%C3%A9sa_Cabarrus


- Op 8 juni 1794 laat, tijdens een optocht op het feest van «l'Être suprême», Lecointre zich uit over Robespierre en noemt hem een «Pontife» (*).
(*) Volgens bronnen zou Robespierre die woorden hebben opgevangen.

- De weerklank van het feest van «l'Être suprême» heeft een enorme weerklank in Europa. De coalitie is oorlogsmoe en ziet Robespierre, die het atheïsme heeft bestreden en de vrijheid van cultus heeft verdedigd, als de sterke man van Frankrijk (*) die alle partijen heeft bedwongen en als de figuur waarmee een compromis kan bereikt worden.
(*) Robespierre werd in buitenlandse kranten spottend Maximilien I genoemd.

- Na het optreden van Robespierre op het feest van «l'Être suprême», werden de verdenkingen dat hij aanstuurde op een dictatuur(*) sterker.
(*)  Er circuleren zelfs (absurde?) geruchten als zou Robespierre aansturen op vredesonderhandelingen met Oostenrijk, Louis XVII als koning uit te roepen en zelf als regent te regeren.

-Binnen het Comité de Salut public ontstaat tweedracht.
Collot d´Herbois en Billaud-Varenne keren zich tegen Robespierre omwille van zijn beleid, terwijl Lindet hem de executie van Danton niet kan vergeven.
Er ontstaat tevens rivaliteit tussen Saint-Just en Carnot, die gesteund wordt door Prieur de la Marne.  
http://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre-Louis_Prieur

Collot d´Herbois
(1749-1796)

- Collot d´Herbois en Fouché, die zich als représentant en mission in Lyon hadden misdragen en zichzelf door plundering hadden verrijkt, voelden zich bedreigd wetend dat Robespierre hiervan door hun voorganger Couthon op de hoogte was gebracht.
- Billaud-Varenne aanvankelijk een medestander van Robespierre was een tegenstander van de «loi du 22 plairial an II» en wou de oorlog beëindigen van zodra de vijandelijke troepen Frankrijk hadden verlaten . Hij wendde zich af van Robespierre die hij verdacht van aan te sturen op een dictatuur.
- Bourdon de l´Oise, Merlin de Douai en Tallien waren eveneens tegenstanders van de «loi du 22 plairial an II» die in feite de mogelijkheid gaf aan het Comité de Salut public om leden van de Convention voor het tribunal révolutionnaire te brengen zonder dat de Convention geraadpleegd werd.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Collot_d%27Herbois
http://fr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Fouch%C3%A9
http://fr.wikipedia.or1756-1819g/wiki/Billaud-Varenne
http://fr.wikipedia.org/wiki/Bourdon_de_l%27Oise
http://fr.wikipedia.org/wiki/Merlin_de_Douai


- In het Comité de Sûreté générale heeft Robespierre, onder invloed van Vadier, behalve Le Bas en David, enkel tegenstanders.
De tegenstand ontstond toen er binnen het comité een « bureau de police générale» werd gevormd onder leiding van het triumviraat Robespierre, Couthon en Saint-Just.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Marc_Guillaume_Alexis_Vadier
http://fr.wikipedia.org/wiki/Philippe-Fran%C3%A7ois-Joseph_Le_Bas
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jacques-Louis_David



Vadier
(1736-1828)

 - Vadier tracht op 15 juni 1794 Robespierre,  te compromitteren met de affaire (*) Cathérine Théot.
Hij komt, in naam van de twee comités, met een rapport naar de Convention waarin hij gewag maakt van een samenzwering en waarbij hij insinueert dat Cathérine Théot in dienst zou zijn van een mogelijke dictator.  
Hij zegt niet dat bij Théot een brief aan Robespierre werd gevonden waarin ze hem haar «premier prophète» noemt en hij dus de nieuwe Messias zou kunnen zijn. Hij vermeldt evenmin dat Robespierre «dom Gerle» een «certificat de civisme» bezorgde en dat de schoonzus van Maurice Duplay ook Cathérine Théot frequenteerde.  
Hierop decreteert de Convention dat Théot en Gerle voor het tribunal révolutionnaire moeten verschijnen en dat het rapport van Vadier naar het leger en alle communes wordt gestuurd. 

Catherine Théot

(*) - Catherine Théot was een waarzegster die zich «Mère de Dieu» noemt en de komst van een nieuwe Messias voorspelt, die zich over de armen zal ontfermen.
- Antoine Gerle, één van haar volgelingen, is een uitgetreden kartuizermonnik en gewezen député van de Constituante, die ook «dom Gerle» genoemd wordt.
- Maurice Duplay was een schrijnwerker en  gezworene bij het tribunal révolutionnaire. die
Robespierre opnam in zijn huisgezin na het bloedbad op het Champ de Mars op 17 juli 1791 . 




- Robespierre slaagt er evenwel in om het Comité de Salut public op 26 juni 1794 te laten beslissen Théot en Gerle niet(*) te vervolgen. 
(*) Deze beslissing die indruiste tegen het decreet van de Convention was een overwinning voor Robespierre, maar zal later als argument gebruikt worden om hem van dictatuur te beschuldigen.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Catherine_Th%C3%A9ot
http://fr.wikipedia.org/wikisi/Christophe_Antoine_Gerle
http://fr.wikipedia.org/wiki/Maurice_Duplay

*** Na de overwinning van Jourdan op 26 juni 1794 te Fleurus verdwijnt het gevaar dat de coalitie Frankrijk zou binnenvallen en bij velen groeit het besef dat het handhaven van een regime van terreur niet langer houdbaar is.***

Dubois-Crancé

- Op 28 juni 1794 gaat Robespierre tijdens een woelige vergadering van het Comité de Salut public in de tegenaanval en noemt verschillende van zijn collega´s  contrarevolutionair en vraagt de toepassing van de «loi du 22 plairial an II» voor een negental leden waaronder Tallien, Fouché, Bourdon 
de l´Oise, Dubois-Crancé ...

Billaud-Varenne
(1756-1819)

http://fr.wikipedia.org/wiki/E- Billaud-Varenne verzet zich tegen Robespierre : «frapper nos collègues. C'est ainsi que faisaient les Hébertistes. Nous stommes ici six qui professons le dogme de l'intégrité de la rreprésentation nationale. Je te déclare que tu n'arriveras à elle qu'à travers nos cadavres sanglants.»
dmond_Louis_Alexis_Dubois_de_Cranc%C3%A9






- Hierop verlaat Robespierrre de vergadering en blijft afwezig tot 23 juli 1794. 
Hij blijft weg uit de reguliere vergaderingen van het Comité de Salut public neemt niet deel aan de vergaderingen van de Convention maar blijft wel actief in de club des Jacobins.

- Na de «loi du 22 plairial an  II»  neemt het aantal terechtstellingen stelselmatig toe. 
Aristocraten, bourgeois, courtisanes, kunstenaars, schrijvers, priesters, boeren, soldaten niemand ontsnapt aan de terreur.
- Velen komen voor  het tribunal révolutionnaire na een aanklacht door een persoonlijke vijand of rivaal om redenen van private aard zoals jaloezie, meningsverschillen, rancunes e.d.
- In de gevangenissen (*) werden ook «mollen» ondergebracht wiens taak het was zo gezegde complotten aan het licht te brengen.    
(*) De bekendste gevangenissen tijdens de revolutie waren : prison de l´Abbaye, prison des Carmes, la Conciergerie, prison du Luxembourg, prison Saint-Lazare, hôpital de Bicêtre, le Temple ...

- Na de  «loi du 22 plairial an  II» organiseerden het Comité de Sûreté générale met medeweten van enkele leden van het Comité de Salut public, (*) in het bijzonder Barère een eliminatie van gevangenen in de overvolle gevangenissen, onder voorwendsel dat er een muiterij was uitgebroken. Dit procedé werd «conspiration des prisons»
(*) Het triumviraat Robespierre, Saint-Just en Couthon zou hier niet van op de hoogte zijn geweest.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Bertrand_Bar%C3%A8re

- Bekende slachtoffers van de laatste terreurdagen zijn  Osselin, Chénier en de Loizereolles. 

- Charles-Nicolas Osselin, een député behorend tot de Montagne en lid van het Comité de Sûreté générale, werd op 13 november 1793 aangehouden wegens een verhouding met een geëmigreerde en het vrijlaten van gevangenen. Hij werd op 26 juni 1794 terechtgesteld beschuldigd van het opzetten van een complot in de gevangenis. 

Chénier in Saint-Lazare
(in het midden)

André Chenier

- André Chénier was een dichter en royalist die gepoogd had stemmen te kopen om Louis XVI te redden bij zijn proces. Hij werd op 7 maart 1794 opgesloten in prison Saint-Lazare en zijn poging tot omkoping was voldoende om hem zonder proces terecht te stellen op 25 juli 1794. 

- Jean de Loizerolles werd aangehouden en samen met zijn vrouw en zoon François de Loizerolles opgesloten in prison Saint-Lazare. Bij het noteren van de naam op de akte van inbeschuldigingstelling werd verkeerdelijk de naam van de zoon genoteerd. Tijdens de zitting werd de fout door de rechter  Coffinhal hersteld. Jean de Loizerolles werd op 26 juli 1794 terechtgesteld. Later werd verteld dat de vader de plaats van de zoon had ingenomen om hem van de terechtstelling te redden.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_Coffinhal
http://fr.wikipedia.org/wiki/Charles-Nicolas_Osselin
http://fr.wikipedia.org/wiki/Andr%C3%A9_Ch%C3%A9nier
http://www.executedtoday.com/2008/07/26/1794-loizerolles-conspiracy-of-the-prisons-saint-lazare/
http://man.uscr.it/index.php?post/2011/05/07/Enqu%C3%A8te-manuscrite-sur-l-affaire-Loizerolles
http://books.google.be/books?id=2y260PEDVDYC&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_
r&cad=0#v=onepage&q&f=false
http://books.google.nl/books?id=2y260PEDVDYC&pg=PA15&lpg=PA1
5&dq=Loizerolles+ou+L'H%C3%A9ro%C3%AFsme+paternel&source=bl&ots=a5CJYzjv8m&sig=uPrKM8a88hjUpGfVjqk3WS
1nhUI&hl=nl&sa=X&ei=NuI8T535M4OE-wbn1sDXBQ&ved=0CFcQ6AEwBg#v=onepage&q=Loizerolles%20ou%20L'H%C3%A9ro%C3%AFsme%20paternel&f=false


Poging tot verzoening

- Robespierre is een patriot van het bestuur  maar geen vechter zoals Saint-Just of een redenaar zoals Danton .
Hij wordt achterdochtig en heeft, ten onrechte, het gevoel dat het Comité de Salut public hem wil elimineren.

- Hij maakt hierbij de fout zijn tegenstanders verder te vervolgen. Zo slaagt hij erin Dubois-Crancé (*) en Fouché uit de club des Jacobins te zetten.
(*) Dubois-Crancé werd bij het beleg van Lyon verweten een te toegevend voorstel te hebben gedaan aan de opstandelingen.

Joseph Fouché
(1759-1820)

- Fouché , een Girondin en later Montagnard was extremist zoals Hébert, en verantwoordelijk voor een wrede repressie te Lyon. Hij werd op 27 maart 1794 door Robespierre teruggeroepen en voelde zich door hem bedreigd. Hij voelde aan dat hij enkel zou overleven als Robespierre verdween.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Joseph_Fouch%C3%A9

- De leden van het Comité de Sûreté générale, behalve David en Lebas, sluiten zich aan bij Robespierre´s tegenstanders in het Comité de Salut public. 

François de Boissy d'Anglas

-  De anti-Robespierristes zoeken steun bij « la Plaine» (*)
In hun rangen huizen verschillende intelligente leden, overtuigde republikeinen, maar voorstanders van orde en tegenstanders van extremisme, met als leiders Sieyès, Cambacérès, Boissy d´Anglas, Durand de Maillane, Féraud e.a.

(*) «la Plaine» door de Montagnards «les crapauds du Marais» genoemd is de grootste fractie binnen de Convention, die telkens de kant kiest van de sterkste zowel in de eliminaties van de Girondins, de Hébertistes en de Dantonistes als bij arbitraire maatregelen zoals de «lois de Ventôse» en de «loi du 22 plairial an II». Ze rekenen erop dat de extremisten zichzelf vernietigen waarna zij dan aan de macht kunnen komen.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Emmanuel-Joseph_Siey%C3%A8s
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Bertrand_F%C3%A9raud
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Jacques-R%C3%A9gis_de_Cambac%C3%A9r%C3%A8s
http://fr.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois-Antoine_de_Boissy_d'Anglas
http://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre-Toussaint_Durand_de_Maillane

- « la Plaine» wordt uiteraard ook bewerkt door de Robespierristes en in messidor  ontstaat er een periode van statusquo tijdens dewelke Barère pogingen onderneemt om de partijen bij elkaar te brengen.

- Op 23 juli 1794 heeft een plenaire vergadering plaats van de twee comités.
Saint-Just neemt het woord en weerlegt, hierbij gesteund door David, de beschuldigingen van tirannie aan het adres van Robespierre.

Jean Baptiste Amar

- Wanneer Robespierre het woord neemt heeft hij het over zijn vijanden, die hij niet bij naam noemt maar ze aanduidt door er allusie op te maken : Vadier,Amar, Jagot, Billaud-Varenne en Collot d´Herbois. 
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jagot
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Pierre-Andr%C3%A9_Amar









- Billaud-Varenne riposteert :« Nous sommes tes amis, nous avons toujours marché ensemble !» terwijl Barère verwoede pogingen onderneemt om de gemoederen te bedaren.  

- Saint-Just krijgt de opdracht om voor de Convention een rapport te maken over de politieke situatie.

Saint-Just

- Saint-Just vraagt de macht te concentreren bij iemand die hij niet bij naam noemt maar die hij omschrijft als : « un homme pur, populaire, dévoué et sans ambition, qui n'accaparera pas le gouvernement, mais le dirigera au mieux des intérêts de la République » waarmee hij Robespierre bedoelt.









- De leden reageren terughoudend maar nadat beide partijen enkele toegevingen (*) hebben gedaan, blijft na de vergadering de hoop bestaan dat de plooien kunnen worden platgestreken.
(*)Zo aanvaardt Saint-Just dat vier compagnies kanonniers uit Parijs, bekend als trouwe aanhangers van Robespierre,  overgeplaatst worden naar het armeée du Nord.   

Bertrand Barère

- Barère beroemt zich erop dat hij de crisis heeft bedwongen en ook Billaud-Varenne en Collot d´Herbois beschouwen de crisis als afgewend. 
De leden van het Comité de Sûreté générale echter, die door Robespierre  met naam en toenaam werden genoemd als zijn tegenstanders, vrezen dat het Comité de Salut public hen uiteindelijk zal laten vallen, wat hun ondergang zou betekenen, en trachten opnieuw vruchteloos steun te vinden bij de Marais. 





- Fouché van zijn kant tracht een klimaat van angst te creëren en iedereen te doen geloven dat ook hij op de lijst zou kunnen staan om op het schavot terecht te komen.   

- Robespierre trekt zich terug (*) ten huize Duplay en werkt aan zijn politiek testament. 
(*) Robespierre verwittigt noch Saint-Just noch Couthon van zijn voornemen, blijkbaar niet tevreden met de gedane toegevingen. 


8 thermidor an II


- In de Convention

- Op 26 juli 1794 komt Robespierre, na weken afwezigheid, onder grote belangstelling naar de Convention die die dag wordt voorgezeten door Collot d´Herbois.

Robespierre
(1758-1794)

- Hij begint zijn toespraak met de verantwoordelijkheid op te nemen voor het regime van terreur maar wentelt de verantwoordelijkheid voor de excessen af op zijn tegenstanders hierbij doelend, zonder ze bij naam te noemen, op de représentants en mission die hij liet terugroepen : Carrier, Tallien, Fréron, Fouché en Barras.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Baptiste_Carrier

- Hij verwerpt de beschuldiging aan te sturen op een dictatuur en klaagt aan dat er een complot tegen hem wordt gesmeed. 
Hij omschrijft één voor één zijn tegenstanders door er allusie op te maken, zonder ze echter bij naam te noemen : de teruggeroepen représentants en mission Barras, Fouché, Tallien ... de leden van het Comité de Sûreté générale Vadier,Amar, Jagot ..., de openbare aanklager Fouquier-Tinville  allemaal creaturen die hem saboteren door de manier waarop ze de «loi du 22 plairial» toepassen.

- Hij doelt op Billaud-Varenne die hem blijft beschuldigen van dictatuur, op Barère die de diplomatie zou verwaarlozen en Carnot die aristocraten verdedigt maar generaals, echte patriotes laat vervolgen. 
http://fr.wikipedia.org/wiki/Lazare_Nicolas_Marguerite_Carnot

Pierre-Joseph Cambon

- Hij noemt enkel Cambon bij naam en hekelt de werking van het comité des finances.
Hij uit ook kritiek op het terroriseren van priesters en besluit met de woorden :  « Il faut punir tous les traîtres, renouveler le Comité de Sûreté générale, soumis dès lors au Comité de Salut public lui-même épuré et qui gouvernera sous l'autorité de la Convention. »
(*) Robespierre zal in zijn toespraak, om de rechterzijde aan zich te binden, allusie  maken op het feit dat hij tenslotte 75 Girondins van het schavot heeft gered.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre-Joseph_Cambon

 - De députés, die op een verzoening rekenden, zijn met verstomming geslagen.

- Lecointre, een vriend van Danton en Barère vragen dat het discours wordt gedrukt, terwijl Bourdon de l´Oise vindt dat het discours vooraf moet voorgelegd worden aan de comités.
Couthon vraagt bovendien dat het discours gedrukt wordt en verspreid naar alle communes.

-  Nadat de Convention  het drukken en verspreiden van de toespraak naar alle communes van Frankrijk heeft gestemd, ontstaat er oppositie :

• Bentabole (*) verklaart dat het verspreiden van de redevoering van Robespierre zou impliceren dat de convention akkoord gaat met de principes : « L’envoi du discours de Robespierre me paraît dangereux. La Convention aurait l’air d’en approuver les principes. »
• Cambon reageert «Avant d'être déshonoré, je parlerai à la France ! Il est temps de dire la vérité tout entière : un seul homme paralyse la Convention et cet homme, c'est Robespierre !
• Dumont, een Dantonist roept hem toe « Tu demandes la mort, scélérat, tu l'as méritée mille fois ! »
• Billaud-Varenne vraagt de toespraak (*) de comités ter goedkeuring voor te leggen en repliceert :   « Il faut arracher le masque. J'aime mieux que mon cadavre serve de trône à un ambitieux que de devenir par mon silence, complice de ses forfaits»                             (*) m.a.w. ter goedkeuring voorleggen aan hen die beschuldigd worden!
• Panis, één van de aanstichters van de septembermoorden in 1792 en Charlier,behorend tot de linkervleugel van de Montagne, eisen dat Robespierre de namen noemt van de door hem verklaarde verraders.Charlier daagt hem uit  « Quand on se vante d'avoir le courage de la vertu, il faut avoir celui de la vérité; nommez ces membres de la Convention que vous accusez ».
• Amar valt hem bij :« Il ne faut pas qu’un homme se mette à la place de tous. S’il a quelques reproches à faire, qu’il les articule. »
• Vadier voorzitter van het Comité de Sûreté générale tracht zich vrij te pleiten.
• Thirion verdedigt de werking van de comités  

(*) Bentabole was een Dantonist en gewezen vriend van Marat , «l´ami du peuple». Wegens die vriendschap verkreeg hij de bijnaam  «Marat cadet»
.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre_Louis_Bentabole
http://fr.wikipedia.org/wiki/Andr%C3%A9_Dumont_(parlementaire)
http://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89tienne-Jean_Panis
http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis_Joseph_Charlier
http://fr.wikipedia.org/wiki/Didier_Thirion

- Robespierre begaat de tactische fout geen namen te noemen waardoor iedereen zich geviseerd voelt.

- De Convention trekt uiteindelijk de verspreiding (*) van het manifest in.
(*) Enkel Couthon zou Robespierre gesteund hebben tijdens de meeting. Saint-Just zou niet zijn tussengekomen. 


in de club des Jacobins

- Robespierre gaat na afloop van de vergadering naar de club des Jacobins waar hij zijn rapport opnieuw voorleest en met een hoogdravende slotrede om steun vraagt : « Frères et amis, c’est mon testament de mort que vous venez d’entendre. Mes ennemis, ou plutôt ceux de la République sont tellement puissants et tellement nombreux que je ne puis me flatter d’échapper longtemps à leurs coups. C’en est assez pour moi, mais ce n’est pas assez pour la chose publique. Vous contenterez-vous de me plaindre ? Ne saurez-vous pas me défendre ou me venger ? La Convention a voulu vous humilier aujourd’hui par un insolent décret. Héros du 31 mai et toi brave Hanriot, avez-vous oublié le chemin de la Convention ? …Si vous me secondez les traîtres auront subi dans quelques jours le sort de leurs devanciers. Si vous m’abandonnez, vous verrez avec quel calme je saurai boire la ciguë… »

-Robespierre wordt toegejuicht waarna Couthon vraagt alle leden van de comités die in de Convention tegen de redevoering van Robespierre hebben gestemd uit te sluiten uit de club des Jacobins.  Tallien, Fréron en een dertigtal Dantonistes worden uitgesloten.

- Billaud-Varenne en Collot d´Herbois die ook aanwezig waren vragen tevergeefs het woord en worden uitgejouwd en uit de zaal gezet. Dumas, voorzitter van het tribunal révolutionnaire roept hen toe : « Je vous attends demain au tribunal . »
http://fr.wikipedia.org/wiki/Ren%C3%A9-Fran%C3%A7ois_Dumas

*** De meeste betrokkenen begrijpen dat het een strijd wordt op leven en dood tussen het triumviraat en een coalitie gaande van Collot d´Herbois, Billaud-Varenne, Vadier, Amar tot Lecointre, Bourdon de l`Oise, Panis en de nog overblijvende Hébertistes en Dantonistes.
De tactiek uitgezet door Tallien en Fouché is Robespierre het spreken te beletten.
Robespierre wordt gesteund door de Jacobins, Hanriot met zijn Garde nationale, de Commune met de maire Fleuriot-Lescot en de agent national de Payan , enkele kopstukken van het Tribunal révolutionnaire zoals de voorzitters  Herman en Dumas en van justitie zoals de rechter Coffinhal. 
http://fr.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Hanriot
http://fr.wikipedia.org/wiki/Fleuriot-Lescot
http://fr.wikipedia.org/wiki/Claude-Fran%C3%A7ois_de_Payan
http://fr.wikipedia.org/wiki/Martial_Joseph_Armand_Herman

 Eén teken van Robespierre ware voldoende geweest om de macht te grijpen maar hij denkt tijdens de zitting van 9 thermidor an II de meerderheid van de Convention achter zich te krijgen. ***


- Nacht van 8 thermidor an II

- Na de vergadering en de hele nacht door verdubbelen de teruggeroepen représentants en mission  Tallien, Fouché, Fréron, Barras, en Carrier die zich geviseerd voelen door Robespierre, hun inspanningen om de voornaamste  députés van «la Plaine» zoals Boissy d´Anglas, Durand-Maillane en Palasne-Champeaux voor zich te winnen.
Uiteindelijk na de belofte dat de «lois de Ventôse» en de «loi du 22 plairial an II» zullen afgeschaft worden, m.a.w. dat er een einde komt aan de terreur, laten die zich overhalen.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Julien-Fran%C3%A7ois_Palasne_de_Champeaux

- In de «salle verte» van het «pavillon de l´égalité » in de Tuileries, waar het Comité de Salut public zetelt, werkt Saint-Just aan zijn rapport over de politieke situatie dat hij de volgende dag in de Convention zal voorlezen.
Verder zijn aanwezig Barère, Carnot, Lindet, Prieur de la Côte d´Or.
Billaud-Varenne en Collot d´Herbois (*) die werden verjaagd uit de club des Jacobins vervoegen later.
(*) Wanneer Collot d´Herbois op een nogal cynische toon aan Saint-Just vraagt of hij soms zijn akte van beschuldiging aan het opstellen is antwoordt deze affirmatief  en zegt, zich tot Carnot wendend, dat ook hij niet vergeten wordt.    

In de discussie die hierop ontstaat belooft Saint-Just dat hij de volgende dag, vóór zich naar de Convention te begeven, hij zijn rapport aan het comité zal voorleggen.
(*) Saint-Just verliet de zaal rond 06,00 h en beloofde rond 10,00 h terug te zijn.



9 thermidor an II

- in het Comité de Salut public

- Barère, een opstand vrezend, convoceert  de maire Fleuriot-Lescot en de agent national de Payan en houdt hen uren op (*) met de bedoeling de organisatie van een opstand te bemoeilijken. 
(*) Billaud-Varenne wou ze aanhouden maar dit stuitte op tegenstand van Saint-Just die nog aanwezig was.   

- Men discussieert en Couthon verzet zich hevig tegen de aanhouding van Hanriot

- In de voormiddag wachten Barère, Carnot, Billaud-Varenne en Collot d´Herbois  tevergeefs op Saint-Just tot wanneer een bode een bericht van zijn hand komt afgeven met de boodschap : «L'injustice a flétri mon cœur. Je vais l'ouvrir tout entier à la Convention nationale.»
Op dat ogenblik beseffen ze dat Saint-Just hen iets heeft voorgelogen en zich klaarmaakt een requisitoir te houden in de Convention in hun afwezigheid.
(*) De boodschap werd ´s middags gebracht, maar Collot d´Herbois was om 10,00 h vertrokken om de Convention voor te zitten.

Billaud-Varenne, Barère, Carnot zijn woedend en spoeden zich naar de Convention,  Couthon  volgt hen.

- In de Convention

- De tribunes zitten op 27 juli 1794 vol sinds 05.00 h ´s morgens.
 Alle députés van de Plaine zijn aanwezig als Collot d´Herbois rond 11.00 h de zitting opent. Na het voorlezen van de binnengekomen stukken en het verslag van de vorige zitting bestijgt Saint-Just het spreekgestoelte om zijn rapport over de politieke toestand voor te lezen.

- Saint-Just begint zijn betoog (*) : « Je ne suis d’aucune faction, je les combattrai toutes. Vos Comités de sûreté générale et de salut public m’avaient chargé de vous faire un rapport sur les causes de la commotion sensible qu’avait éprouvé l’opinion publique dans ces derniers temps. La confiance des deux comités m’honorait ; mais quelqu’un cette nuit a flétri mon cœur et je ne veux parler qu’à vous… On a voulu répandre que le gouvernement était divisé : il ne l’est pas ; une altération politique, que je vais vous rendre, a seulement eu lieu. »

Tallien
(1767-1820)

- Op dat ogenblik wordt hij door Tallien onderbroken die duidelijkheid eist: « Hier un membre du gouvernement s’en est isolé et a prononcé un discours en son nom particulier ; aujourd’hui, un autre fait la même chose… Je demande que le rideau soit entièrement déchiré ! »
http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis_Legendre_(homme_politique)
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean-Lambert_Tallien

(*) Uit het geschreven document van zijn betoog, blijkt dat Saint-Just een zeer verzoenende redevoering wou houden die veel kans maakte de steun te krijgen van de meerderheid van de Convention.
Zo zegt hij over Robespierre : « L’éloignement et l’amertume de son âme peuvent excuser quelque chose. » en over Collot d'Herbois en Billaud-Varenne zegt hij dat ze : « tiré parti de la réputation du Comité pour l’appliquer à leur ambition » maar « ils ont commis peu de fautes ».
Hij was van plan een volgend decreet voor te stellen: « La Convention nationale décrète que les institutions qui seront incessamment rédigées présenteront les moyens que le gouvernement, sans rien perdre de son ressort révolutionnaire, ne puisse tendre à l'arbitraire, favoriser l'ambition ou usurper la représentation nationale. »


- Er ontstaat rumoer en op dat moment komen de leden van het Comité de Salut public de zaal binnen en Billaud-Varenne bestijgt de tribune en onderbreekt Tallien : « Je m’étonne de voir Saint-Just à la tribune après ce qui s’est passé. Il avait promis aux deux comités de leur soumettre son discours avant de le lire à la Convention. »
Hij vervolgt met de jacobins te beschuldigen de Convention monddood te willen maken en Robespierre te verwijten onvoldoende revolutionair te zijn. Hij waarschuwt de Convention dat zwakheid zal leiden naar haar ondergang en besluit met de vraag of er één van de aanwezigen bereid is onder een tiran te leven :  «qu'il y ait ici un seul représentant qui voulût exister sous un tyran».

-  Billaud-Varenne krijgt veel bijval en wanneer Robespierre wil reageren wordt zijn stem overstemd door de kreet : « à bas le tyran»
Robespierre is van de wijs en Garnier de l´Aube (*) roept hem toe :  « C’est le sang de Danton qui t’étouffe ! » waarop Robespierre antwoordt : « Ah ça, c’est Danton que tu veux venger ? Lâche, pourquoi ne l’as-tu pas défendu ? »
(*) Anderen schrijven de woorden toe aan Legendre
http://fr.wikipedia.org/wiki/Antoine_Marie_Charles_Garnier

- Tallien vraagt de aanhouding van Hanriot, generaal van de Garde nationale  en Billaud-Varenne vraagt de aanhouding van Dumas, voorzitter van het tribunal révolutionnaire.
- Saint-Just zwijgt en verzinkt in een somber fatalisme terwijl Robespierre voortdurend het woord vraagt dat hem niet wordt verleend. Ondertussen hebben de Robespierristes de tribunes van de Montagne verlaten.

- Barère bekomt de afzetting van Hanriot als bevelhebber van de Garde nationale en Vadier rakelt de zaak Théot op waarmee hij Robespierre voor de Convention belachelijk maakt.

-Wanneer het rumoer bedaart grijpt Tallien (*) in en beschuldigt Robespierre van lafheid op 10 augustus 1792 en patriotes te hebben laten terechtstellen.

(*) De verbetenheid van Tallien is te verklaren door de boodschap die hij enkele weken voordien kreeg van zijn maitresse Thérésa Cabarrus, een boodschap die ze schreef de dag dat ze voor het tribunal révolutionnaire moest verschijnen :  « Je meurs d'appartenir à un lâche. »
Merkwaardig detail : het bevel tot aanhouding werd ondertekend door Robespierre, maar ook door Collot d´Herbois en Prieur de la Côte d´Or.

- Robespierre vraagt nogmaals het woord, maar het wordt hem geweigerd (*) door Thuriot die Collot d´Herbois vervangt als voorzitter van de Assemblée.
(*) Robespierre wordt het spreken belet door de voorzitter die voortdurend zijn bel laat klingelen
http://fr.wikipedia.org/wiki/Jacques_Alexis_Thuriot

- Uiteindelijk is het de Dantonist Louchet die de aanhouding van Robespierre vraagt, gevolgd door Lacoste en  Louvet die de aanhouding vragen van  Augustin Robespierre, Couthon en Saint-Just.

- Fréron eist eveneens de aanhouding van Saint-Just en Couthon (*) die hij afschildert als iemand die « d'avoir voulu monter au trône sur les cadavres des représentants ».

Rolstoel van Couthon

Georges Couthon

(*) Couthon die kreupel is en zich in een rolstoel voortbeweegt zou gemompeld hebben, wijzend op zijn verlamde ledematen :« Je voulais arriver au trône, moi ! »


- De ganse Convention staat recht en de kreten « vive la République» zijn niet uit de lucht. 

- Le Bas vraagt hun lot te delen : « Je ne veux pas partager l’opprobre de ce décret, je demande aussi l’arrestation. »
(*) Robespierre zou toen  « La République est morte ; les brigands triomphent. » hebben uitgesproken.

http://fr.wikipedia.org/wiki/Louis_Louchet
http://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89lie_Lacoste
http://fr.wikipedia.org/wiki/Augustin_Robespierre

- Barère bestijgt de tribune met een decreet van het Comité de salut public die de aanhouding beveelt van Maximilien en Augustin Robespierre, Saint-Just, Couthon en  Le Bas. De aangehoudenen worden overgebracht naar het Comité de Sûreté générale. 


in het Hôtel de ville

- Wanneer het nieuws van de aanhouding van Robespierre bekend raakt, schaart de Commune zich achter hem.
  Rond 17.00 h convoceren Fleuriot-Lescot en de Payan het Conseil général (*)van de commune om naar het Hôtel de ville te komen. 
(*) Het Conseil général was samengesteld uit 3 députés per section m.a.w. 3x48= 144.

Er wordt een motie van " insurection" gestemd die bepaalt dat er alarm (*)wordt geslagen, dat de patriotes te wapen worden geroepen en dat de gevangenisbewaarders de opdracht krijgen geen nieuwe gevangenen op te nemen.
(*) Alarm slaan was "sonner le tocsin" wat inhield dat alle klokken werden geluid. 

François Hanriot
(1759-1794)

- Hanriot, generaal van de Garde nationale krijgt de opdracht (*)de vijf gevangen députés te gaan bevrijden maar wordt zelf gevangen genomen.
(*) Hanriot geeft opdracht aan zijn officieren van de Garde nationale manschappen naar het Hôtel de ville te sturen, maar ondanks het feit dat verschillende sections weigeren, slaagt hij erin tegen 20.00 h  een 3000-tal man te verzamelen op de Place de Grève .
Ondertussen gaat hij met enkele adjudanten naar het Hôtel de Brionne, zetel van het Comité de Sûreté générale, om de vijf députés die er worden vastgehouden te bevrijden maar wordt zelf door de gendarmes die ze bewaken aangehouden. 

- Na de aanhouding van Hanriot wordt er rond 19.00 h beslist de gevangenen over te brengen naar verschillende gevangenissen.
Robespierre (*)wordt overgebracht naar het prison du Luxembourg, Le Bas naar de Conciergerie, Augustin Robespierre naar Saint-Lazare, Couthon naar Port-Libre en Saint-Just naar Fossés Saint-Victor.
(*) De portier van het prison de Luxembourg weigert Robespierre op te nemen. De overige gevangenen worden evenwel opgesloten

- Robespierre wordt onder escorte naar het Hôtel de ville gebracht waar hij rond 21.00 h wordt bevrijd. 

- Op dat moment beschikt de Commune over meer gewapende manschappen dan de Convention en wordt er rond 21.00 h beslist Coffinhal,(*) vicepresident van het tribunal révolutionnaire, aan het hoofd van gendarmes te paard en een batterij kanonnen naar het Hôtel de Brionne te sturen om Hanriot te bevrijden. Ze ondervinden geen tegenstand en vinden er enkel Hanriot.  De députés zijn ondertussen weggevoerd naar diverse gevangenissen.

(*) Hanriot gaat niet in op de vraag van Coffinhal om de Convention in te nemen en de députés naar het Hôtel de ville over te brengen, volgens bepaalde bronnen  uit "legalisme" volgens andere bronnen omdat hij dronken was. 
Wanneer Collot d'Herbois, die op dat ogenblik de Convention voorzit, verneemt dat de gevangenen werden bevrijd zou hij uitgeroepen hebben  « Citoyens, voici l’instant de mourir à notre poste. »


- Augustin Robespierre, die als eerste bevrijd wordt begeeft zich naar het Hôtel de ville en vormt een Comité d'exécution, waarvan Robespierre, ondanks aandringen van Hanriot en Coffinhal, om onduidelijke redenen (*) geen deel wil van uitmaken.
(*) Wou hij zoals Marat voor het tribunal révolutionnaire verschijnen en na de vrijspraak eenzelfde triomf beleven ? Hij gaf wel de raad de verraders aan te houden maar wou geen deel uitmaken van een opstand tegen de Convention.

- Na de inval van Coffinhal geeft de Convention aan Barras de opdracht het militaire commando over te nemen. Hierop stuurt hij Féraud, Fréron, Rovère en Bourdon naar die sections waar de meeste bourgeois wonen om een troepenmacht te vormen.
Barère laat een decreet stemmen die Robespierre, de leden van de Commune en de opstandige députés buiten de wet stelt (*). Leden van de Convention gaan naar de verschillende knooppunten in de stad om het decreet bekend te maken.
(*) Buiten de wet gesteld worden  (hors la loi) hield in dat betrokkene zonder proces kon geëxecuteerd worden.

Louis Fréron

- Wanneer rond 23.00 h het decreet bekend raakt wordt Robespierre nogmaals gevraagd naar het Hôtel de ville te komen, wat hij ook doet. Daarop beslist het comité d'exécution een aanhoudingsbevel (*) uit te vaardigen tegen 14 députés van de Convention en de comités : Collot d'Herbois, Amar, Tallien, Panis, Carnot, Dubois-Crancé, Vadier, Bourdon, Fréron, Fouché,du Barran, Javogues, Granet en Moyse Bayle.  
(*) In een eerste ontwerp stond de naam van Barère vermeld. In het officiële decreet wordt Barère niet meer vermeld, vermoedelijk onder invloed van Robespierre die hem goed gezind was. Het decreet stipuleerde :« Tous ceux qui n’obéiront pas à cet ordre suprême, seront traités comme ennemis du peuple. »

http://fr.wikipedia.org/wiki/Edmond_Louis_Alexis_Dubois_de_Cranc%C3%A9
http://fr.wikipedia.org/wiki/Dubarran
http://fr.wikipedia.org/wiki/Claude_Javogues
http://fr.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ois_Omer_Granet
http://fr.wikipedia.org/wiki/Moyse_Bayle


- Rond 23.00 h komen Le Bas en Saint-Just, die ondertussen ook bevrijd zijn, aan in het Hôtel de ville.
Couthon komt om 01.00 h als laatste aan.

- Door het decreet dat de opstandelingen buiten de wet stelt, ontstaat er onrust bij de 3000 sans-culottes die verzameld zijn op de place de Grève. Bij gebrek aan leiding (*)veranderen verschillende sections van kamp of verlaten de place de Grève.
(*) Robespierre was nooit een man van de actie geweest, maar de passiviteit van Saint-Just was onverwacht. 

Barras

- Rond 02.00 h was de situatie omgedraaid. Wanneer Barras en Bourdon met de gardes nationaux uit de rijkere sections van Parijs aankomen op de place de Grève, is deze zo goed als verlaten.
Ze geraken zonder tegenstand (*) binnen in het hôtel de ville.
(*) Eén van de adjudanten van Hanriot had hen tijdens zijn gevangenschap het wachtwoord van de commune gegeven.  

Philippe Le Bas

- Dan gaat het snel, Le Bas schiet zich een kogel door het hoofd, Augustin Robespierre breekt zijn beide benen wanneer hij tracht te vluchten door uit een raam te springen, Couthon wordt van een trap geduwd en is zwaargewond aan het hoofd, Robespierre schiet zich een kogel in zijn wang waardoor hij zijn kaaksbeen verbrijzelt (*), enkel Saint-Just blijft stoïcijns en geeft zich over.

Robespierre neergeschoten
door Merda

(*) Volgens een andere versie zou hij zijn neergeschoten door de gendarme Merda
http://fr.wikipedia.org/wiki/Charles-Andr%C3%A9_Merda








Coffinhal (*) slaagt erin te vluchten maar duwt eerst Hanriot door een raam die bij de val zwaargewond wordt.  
(*) Coffinhal was woedend op Hanriot omdat die niet het bevel had gegeven de Convention in te nemen en zou hem toegeroepen hebben   « Lâche! C’est toi qui nous as perdus! ».  

*** Indien Hanriot de leden van de Convention had aangehouden was alles wellicht anders gelopen. Een feit is dat de sans-culottes nooit ten volle achter de opstand stonden, enerzijds uit onvrede met de " loi du maximum général" van 29 september 1793 en anderzijds wegens de breuk die was ontstaan na de eliminatie van Hébert. ***  


10 thermidor an II

- Na een korte halte in het comité de Salut public, om de opstandelingen te identificeren, worden ze opgesloten in de conciergerie.

Executie van 21 veroordeelden  

- Op 28 juli 1794 worden 21 veroordeelden (*) onthoofd op de place de la Révolution : Couthon, Saint-Just, Robespierre, Augustin Robespierre, Fleuriot-Lescot, de Payan, Hanriot, Dumas ...

- Zoals bij de terechtstelling van Louis XVI en van Danton, werd het hoofd van Robespierre getoond aan de toeschouwers.

- De hoofden en de rompen van de terechtgestelden werden begraven in een massagraf op de cimetière des Errancis en bedekt met ongebluste kalk. 
(*) Coffinhal, die erin geslaagd was te vluchten, werd na enkele dagen ontmaskerd en op 5 augustus 1794 terechtgesteld.   

- Op 29 juli 1794 worden er 71 Jacobins terechtgesteld en op 30 juli 1794 wacht er nog 12 hetzelfde lot.

Mirabeau

Danton

Robespierre

*** Alle grote namen van de Revolutie zijn niet meer. Mirabeau is een natuurlijke dood gestorven, Danton en Robespierre hebben elkaar vernietigd.***



Kalender tijdens de Revolutie

http://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Calendrier_r%C3%A9publicain/Y2

Bronnen:

La Révolution Française - Pierre Gaxotte (ISBN 978 2 213 01564 4)
De Franse Revolutie - dr. A.D.J.M Verbeek (9789031 504305)
http://www.royet.org/nea1789-1794/ihm/nea1789-1794.htm
http://www.megapsy.net/Revolution/index.htm
http://www.histoire-france.net/epoque/revolution-francaise.html#lien1
http://www.histoire-fr.com/revolution_francaise.htm
http://home.nordnet.fr/~blatouche/revolution.html
http://home.nordnet.fr/blatouche/accueil.html
http://revolution.1789.free.fr/page-1.htm
http://chrisagde.free.fr/histrevol/revolution.htm
http://www.cosmovisions.com/ChronoRevolutionFrancaise.htm
http://ariane-genealogie.net/france1/index/index_revolution.htm
http://acteursrevolution.unblog.fr/
http://www.1789-1815.com/personnages.htm
http://fr.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://www.histoire-en-ligne.com/spip.php?article168
http://fr.wikipedia.org/wiki/Cat%C3%A9gorie:Loi_vot%C3%A9e_sous_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://fr.wikisource.org/wiki/Histoire_de_France_(Jacques_Bainville)/Chapitre_XV
http://home.scarlet.be/frater5ttr/articles/R%E9volution%20fran%E7aise.html
http://fr.wikipedia.org/wiki/Cat%C3%A9gorie:Personnalit%C3%A9_guillotin%C3%A9e_durant_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://www.atlas1792-1804.fr/index.html
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_sections_r%C3%A9volutionnaires_de_Paris
http://fr.wikipedia.org/wiki/Journaliste_sous_la_R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise
http://les.guillotines.free.fr/
http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_pr%C3%A9sidents_de_la_Convention_nationale
http://laliberteoulamort.jimdo.com/
http://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/R%C3%A9volution_fran%C3%A7aise/140733
http://www.ebook-en-poche.fr/media/gratuits/ebook_RevolutionFrancaise_OK.pdf